تهدید برای امتیازگیری؛ ایران آماده پاسخ به هرگونه ماجراجویی آمریکا و اسرائیل
به گزارش هیرونی؛ هم‌زمان با تلاش میانجی‌گران منطقه‌ای برای ازسرگیری مذاکرات تهران و واشنگتن، گزارش‌ها از احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران حکایت دارد؛ وضعیتی که تناقض آشکار در سیاست دولت ترامپ را نشان می‌دهد؛ دولتی که از یک سو از مذاکره و توافق سخن می‌گوید و از سوی دیگر، با تداوم محاصره اقتصادی، تهدید نظامی و طرح شروط یک‌جانبه، در پی گرفتن امتیاز از ایران است.
مذاکره با شروط یک‌جانبه؛ واشنگتن به دنبال امتیاز
بر اساس گزارش آکسیوس، میانجی‌گران قطری در جریان مذاکرات روز جمعه به‌طور مستمر با کاخ سفید در تماس بوده‌اند تا مواضع تهران و واشنگتن را به یکدیگر نزدیک کنند. یک منبع دیپلماتیک از پیشرفت مثبت گفت‌وگوها و ادامه تلاش‌ها برای دستیابی به توافق خبر داده است.
قطر در تلاش است زمینه توافقی چندروزه درباره اقدامات متقابل را فراهم کند تا مذاکرات مستقیم درباره برنامه هسته‌ای ایران و دیگر مسائل از سر گرفته شود. با این حال، اختلاف بر سر پیش‌شرط‌های مذاکره همچنان پابرجاست؛ به گفته یک مقام آمریکایی، واشنگتن برای آغاز گفت‌وگوها خواهان دریافت امتیازهای هسته‌ای از ایران است، درحالی‌که تهران خواستار لغو محاصره دریایی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و فراهم شدن امکان فروش نفت است.
یکی دیگر از محورهای تلاش میانجی‌گران قطری، جلب موافقت ایران با بازدید بازرسان سازمان ملل از تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده در مقابل کاهش بخشی از تحریم‌های آمریکا عنوان شده است.
این شروط در حالی مطرح می‌شود که واشنگتن هم‌زمان گزینه نظامی را نیز روی میز نگه داشته است. به این ترتیب، دولت ترامپ از یک طرف خواهان امتیازدهی ایران برای آغاز مذاکرات است و از طرف دیگر با حفظ فشار اقتصادی و تهدید نظامی می‌کوشد هزینه نپذیرفتن خواسته‌های خود را افزایش دهد؛ رویکردی که با ادعای آمادگی برای دیپلماسی سازگار نیست.
اختلاف در کاخ سفید؛ تفاوت در شیوه فشار بر ایران
گزارش آکسیوس از اختلاف‌نظر در حلقه نزدیکان ترامپ درباره چگونگی مواجهه با ایران حکایت دارد. بر اساس این گزارش، پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، و مارکو روبیو، وزیر خارجه این کشور، نسبت به توافق بدبین هستند و از تضعیف بیشتر ایران، حتی از طریق حمله نظامی جدید، حمایت می‌کنند.
در مقابل، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، استیو ویتکاف و جرد کوشنر از احیای مسیر مذاکرات حمایت می‌کنند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا و مسئول اجرای سیاست موسوم به «عملیات طرد اقتصادی»، نیز خواهان ادامه فشار اقتصادی و پرهیز از شتاب‌زدگی برای ورود به جنگ است.
این اختلاف‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که ترامپ نیز درباره امکان دستیابی به توافقی قابل قبول برای خود تردید دارد.
او روز جمعه اعلام کرد گفت‌وگوها جریان دارد، ایران خواهان مذاکره است و آمریکا برای تصمیم‌گیری زمان دارد؛ اما بامداد شنبه با اشاره به استقرار نیروهای آمریکایی در اطراف ایران، مدعی شد توانمندی هسته‌ای ایران از بین رفته است.
روبیو نیز روز شنبه اعلام کرد ترامپ هنوز درباره اقدام نظامی تصمیم نگرفته و واشنگتن برای دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک آمادگی دارد. او همچنین گفت از جدول زمانی مشخصی برای مذاکرات با میانجی‌گری قطر اطلاعی ندارد.
با وجود تفاوت دیدگاه‌ها در حلقه نزدیکان ترامپ، محور اصلی اختلاف، انتخاب میان فشار اقتصادی و اقدام نظامی برای پیشبرد اهداف واشنگتن است؛ نه کنار گذاشتن سیاست فشار علیه ایران.
نتانیاهو در پی حمله جدید؛ هشدار ایران درباره گسترش جنگ
در شرایطی که میانجی‌گران منطقه‌ای برای جلوگیری از تشدید تنش تلاش می‌کنند، گزارش آکسیوس از فشار بنیامین نتانیاهو برای انجام عملیات مشترک علیه ایران بلافاصله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا حکایت دارد.
در مقابل، عربستان و ترکیه از ترامپ خواسته‌اند به مسیر دیپلماسی فرصت دهد. مصر، ترکیه، عراق، پاکستان و عربستان نیز از ایران خواسته‌اند پیش از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، مذاکرات را از سر بگیرد.
نگرانی کشورهای منطقه از پیامدهای یک درگیری تازه، تنها به خسارات نظامی محدود نیست. آکسیوس هشدار داده است ازسرگیری جنگ می‌تواند خسارات گسترده‌ای به ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس وارد کند و بحران انرژی در سطح جهان را تشدید کند.
در همین زمینه، ایران هشدار داده است که اگر آمریکا زیرساخت‌های انرژی کشور را هدف قرار دهد، تأسیسات نفت و گاز عربستان، امارات، قطر، کویت و بحرین نیز هدف پاسخ ایران قرار خواهند گرفت. همچنین احتمال مشارکت رژیم صهیونیستی در حمله آمریکا، پاسخ موشکی ایران و ورود حزب‌الله به درگیری، از جمله سناریوهایی است که در گزارش آکسیوس مطرح شده است.
بنابراین، ماجراجویی نظامی جدید تنها به تقابل میان تهران و واشنگتن محدود نخواهد ماند و می‌تواند امنیت کشورهای منطقه و بازار جهانی انرژی را نیز با پیامدهای جدی روبه‌رو کند.
موضع تهران؛ نامه بی‌پاسخ و دکترین هسته‌ای بدون تغییر
در سوی دیگر این معادله، اظهارات سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره نامه معاون رئیس‌جمهور آمریکا و احتمال تغییر دکترین هسته‌ای ایران قابل توجه است. وی اعلام کرده است: «هنوز به نامه معاون رئیس‌جمهور آمریکا پاسخی نداده‌ام» و «درباره تغییر دکترین هسته‌ای تصمیم جدیدی گرفته نشده است.»
این موضع در شرایطی مطرح می‌شود که واشنگتن تلاش دارد با ترکیب فشار اقتصادی و تهدید نظامی، ایران را به پذیرش خواسته‌های خود وادار کند. با این حال، اعلام نشدن تصمیم جدید درباره دکترین هسته‌ای، به معنای پذیرش خواسته‌های آمریکا یا تغییر موضع ایران در برابر فشارهای این کشور نیست.
پیام فرمانده کل قوا؛ هر تهدیدی با پاسخ فوری و اثرگذار روبه‌رو می‌شود
در برابر تهدیدهای نظامی آمریکا و تلاش رژیم صهیونیستی برای تشدید تقابل، حضرت آیت‌الله سیّد مجتبی خامنه‌ای، فرمانده معظم کل قوا، در دیدار فرماندهان ارشد نیروهای مسلح بر آمادگی دفاعی و پاسخ قاطع به هرگونه تهدید تأکید کردند.
ایشان «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابلۀ پرقدرت با دشمنان» را از الزامات «بازدارندگی حداکثری» دانستند و مقرّر کردند هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخ فوری و اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی روبه‌رو شود.
رهبر انقلاب تصریح کردند: «اگر دشمنان مجدّداً حملات نظامی یا تروریستی را شروع کنند، این نیروهای مسلّح جمهوری اسلامی و ملّت ایران هستند که زمان و شرایط پایان آن را تعیین می‌کنند.»
ایشان همچنین بر تقویت معماری اطّلاعات نظامی، تعمیق دفاع بومی در دو حوزهٔ «دکترین» و «تاکتیک» و رشد توانمندی‌های روزآمد دفاعی و امنیتی با بهره‌گیری از فنّاوری‌های نوین تأکید کردند.
در بخش دیگری از تدابیر فرمانده کل قوا مقرّر شد بانک اهداف به‌نحوی به‌روزرسانی شود که انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن آمریکایی – صهیونی در تیررس نیروهای مسلّح قرار گیرد.
در همین دیدار، فرماندهان ارشد نیروهای مسلح گزارشی از وضعیت آمادگی مدافعان کشور در سواحل خلیج فارس، مناطق عملیاتی تنگه هرمز، دریای عمان و مرزهای شمال غرب و جنوب شرق کشور ارائه کردند و از تولید چندبرابری انواع مهمات و سلاح‌های شناسایی، پشتیبانی و رزمی خبر دادند.
این تأکیدها در شرایطی مطرح می‌شود که گزارش‌هایی درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا و فشار نتانیاهو برای حمله‌ای جدید منتشر شده است. موضع تهران در این زمینه روشن است: مذاکره به معنای نادیده گرفتن تهدیدهای نظامی یا کاهش آمادگی دفاعی نیست و هرگونه اقدام نظامی علیه ایران با پاسخ نیروهای مسلح مواجه خواهد شد.
انتخابات آمریکا؛ متغیری در محاسبات نظامی ترامپ
یکی از ابعاد قابل توجه گزارش آکسیوس، پیوند خوردن محاسبات نظامی و دیپلماتیک واشنگتن با انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور است. یک مقام آمریکایی به این رسانه گفته است اگر جمهوری‌خواهان شکست سنگینی در انتخابات متحمل شوند، ترامپ ممکن است به عملیات گسترده علیه ایران تمایل پیدا کند؛ چراکه احساس تحقیر یا به حاشیه رانده شدن می‌تواند او را به اتخاذ تصمیمی جسورانه سوق دهد. این مقام همچنین مدعی شده است که بهترین فرصت ایران برای توافق، شرایط فعلی است.
در مقابل، مقام دیگری در کاخ سفید گفته است انتخابات میان‌دوره‌ای بر تصمیم ترامپ درباره ایران تأثیری ندارد. این دو روایت متفاوت، ابهام در محاسبات دولت آمریکا را آشکار می‌کند؛ دولتی که از یک سو بر ادامه دیپلماسی تأکید دارد و از سوی دیگر، گزینه نظامی را همچنان در محاسبات خود حفظ کرده است.
آکسیوس همچنین گزارش داده است که آمریکا تنها چند روز با احتمال آغاز عملیات نظامی علیه ایران فاصله دارد؛ عملیاتی که می‌تواند خسارات گسترده‌ای به دنبال داشته باشد و حملات تلافی‌جویانه ایران علیه اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس را در پی آورد.
در مجموع، آنچه از تحولات اخیر برمی‌آید، تلاش واشنگتن برای پیشبرد هم‌زمان دو مسیر مذاکره و تهدید است؛ مسیری که در آن آمریکا می‌خواهد بدون کنار گذاشتن فشار اقتصادی و نظامی، امتیازهای موردنظر خود را از ایران بگیرد. در مقابل، تهران ضمن باز نگه داشتن مسیر دیپلماسی، بر حفظ آمادگی دفاعی و پاسخ به هرگونه تجاوز تأکید دارد.
واشنگتن باید میان ادعای آمادگی برای توافق و سیاست مبتنی بر تهدید و تحمیل یکی را انتخاب کند. مذاکره‌ای که با محاصره، تهدید به حمله و درخواست امتیازهای یک‌جانبه همراه باشد، نمی‌تواند مبنای تفاهمی پایدار قرار گیرد؛ به‌ویژه آنکه هرگونه خطای محاسباتی در شرایط کنونی، پیامدهایی فراتر از مرزهای ایران و آمریکا به دنبال خواهد داشت.
انتهای پیام//
این مطلب بدون برچسب می باشد.
دیدگاهتان را بنویسید